Interview met Martijn Egberts over het opsporen en vervolgen van cybercriminelen

Alert Online sprak met Martijn Egberts, de nieuwe Officier van Justitie Cybercrime bij het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie. Hij vertelt over de uitdagingen in het opsporen en vervolgen van cybercriminelen.

Opsporing en vervolging

U bent Officier van Justitie Cybercrime. Wat betekent dat?
"Ik ben de landelijke cybercrime-Officier. Ik werk dus bij het Landelijk Parket, het onderdeel van het Openbaar Ministerie dat op nationaal niveau georganiseerde misdaad bestrijdt. Samen met nog drie collega’s die ook bij het Landelijk Parket werken onderzoek ik de grote cybercrimezaken in Nederland. Dat zijn zaken waar al strafbare feiten gepleegd zijn. We doen dit samen met het Team High Tech Crime van de politie. Naast onderzoek houd ik me ook bezig met beleidsafstemming over bestrijding met andere bestuursorganen en kennisdeling. Per 1 juli van dit jaar ben ik Lodewijk van Zwieten opgevolgd in deze baan."

Wat vindt u het meest interessante aan dit werk?
"Ik heb vooral voor het vakgebied cybercrime gekozen omdat het zo ontzettend in ontwikkeling is. Ook met de wetgeving en opsporing zijn we nog heel erg in ontwikkeling. Daarbij betrokken zijn is erg interessant: internationale afspraken maken, technisch dingen verzinnen om cybercrime te bestrijden en de privacy van burgers daarbij niet aantasten."

Op welke manier loopt de wetgeving achter?
"We werken nu met wetgeving en bevoegdheden die jaren geleden in het Wetboek van Strafvordering zijn gekomen. Dat betekent dat digitale ontwikkelingen die daarna hebben plaatsgevonden zo snel zijn gegaan dat de opsporing van cybercriminaliteit steeds moeilijker wordt. Dan gaat het met name om het probleem dat criminelen zich steeds beter afschermen. Het is bijvoorbeeld geen geheim dat encryptie en het gebruikmaken van middelen waarmee je je ware IP-adres afschermt door steeds meer cybercriminelen standaard worden ingezet. Wij komen dan voor keuzes te staan: hoe kunnen we toch bewijsmateriaal verzamelen en op welk moment, voordat het encrypted is? Daar zijn ontwikkelingen in de wet voor nodig. De wetgever is nu bezig met de Wet Computercriminaliteit III, die onder bepaalde omstandigheden het ‘terughacken’ van criminelen mogelijk moet maken. We volgen die ontwikkelingen natuurlijk op de voet."

Wat zijn de voornaamste trends in cybercrime die u ziet?
"Een belangrijke trend die we zien is dat het zonder diepgaande technische kennis toch steeds eenvoudiger wordt om cybercrime te plegen. Je kunt je malware in pakketjes kopen voor 50 tot 150 dollar en daarmee kun je vrij eenvoudig bedrijven en burgers aanvallen. Dat is vaak de eerste stap: eerst grote groepen benaderen. Als je dan eenmaal binnen bent komt de vervolgcriminaliteit: het stelen van bedrijfsgegevens, het aanpassen van betalingsgegevens, en zo kan ik doorgaan. Cybercrime wereldwijd groeit steeds meer. Zolang mensen steeds meer digitaal gaan doen wordt het verdienmodel voor de cybercrimineel aantrekkelijker."

Burgers of bedrijven doen vaak geen aangifte van cybercrime. Waarom is dat?
"Ik ben bang dat bedrijven bang zijn voor hun imago. Als ze gehackt zijn dan vragen klanten zich natuurlijk af wat er gebeurd is met hun gegevens. Die terughoudendheid van bedrijven is dus best begrijpelijk. Voor zover burgers al doorhebben dat ze slachtoffer zijn van cybercrime denken ze vaak dat aangifte doen weinig zal helpen. Van fietsendiefstal doen mensen volgens dezelfde redenering ook weinig aangifte. Aan mij de taak om ze er toch van te overtuigen. Bedrijven en burgers, doe alsjeblieft wel aangifte, zeker van de meer geavanceerde cybercriminaliteit."

Waarom is het bestrijden van cybercrime belangrijk?
"Voor mij is het bestrijden van cybercrime belangrijk omdat de schade groeiende is. En vooral ook omdat als je de ontwikkelingen niet nu al een halt toeroept en kijkt hoe je cybercriminaliteit kunt bestrijden, je steeds verder achterop raakt. Het lijkt een ver-van-je-bed-show, maar je realiseert je pas hoe groot je belang is om bij je digitale leven en bestanden te kunnen op het moment dat je ze kwijtraakt. Ik ben blij dat Alert Online daar aandacht aan besteedt!"

Wanneer heeft u voor het laatst back-ups gemaakt van uw bestanden?
"Twee weken geleden! Dat was omdat ik probeer eens in de zoveel tijd van alles een back-up te draaien. Dat deed ik altijd al, maar sinds ik cybercrime doe zie ik hoe eenvoudig en divers de aanvalsmogelijkheden zijn."


Medewerker onderschat digitale dreiging

Lees meer
Jullie kunnen allemaal de DDos krijgen!

Jullie kunnen allemaal de DDos krijgen!

Lees meer

‘Nederlanders overschatten hun kennis van risico’s digitale en online veiligheid’

Lees meer